PDF Yazdır e-Posta

KAZAK ATA SÖZLERİ
(derleyip toparlayan 1985 ) : "Cadik Ikiy Molla * Ahi KAHRAMAN"
Günümüze göre düzenleyen : Aykan BAŞTAŞ
Kelime hatalarını düzenleyen : A.Vahap KILIÇ


Makal sözdüñ körkü, sakal bettiñ körkü,
Esin barda eliñdi tavıp al, kayratıñ barda mal tavıp al.
Sıyır sıypagandı, jaman sıylagandı bilmeydi.
Agası bardın jagası bar.
Öz agasın agalayalmagan, el ağasın jagalayalmaydı.
Kuttu konsa, koy egiz tabadı, kutsuz konsa, koydu kaskır şabadı.
Balanı jastan, katındı bastan üyret.
Bırevin Kuday kangırtadı, bırevi kudayga boy bermey özü kangıradı.
Jaksıñdı asır, jamandı casır.
Söz süyekten, tayak etten ötedi.
Söz  jüyesin tabadı, dav iyesin tabadı.
Söz avırın er köteredi, jük avırın nar köteredi.
İyt, iytti jumsaydı, iyt, kuyruğunu jumsaydı.
Söz tapgañga kol jok, aytılatın jönün tab.
P?leden kaşa jürsen sende nesi bar, üstüne basa jürsen senden baksa nesi bar.
Elde bardın erninen tiyedi, jayda bardın tezegi tiyedi.
K?pirmen dost bolsañ, baltañ beliñde bolsun.
Bileği küştü birdi jığadı, bilimi küştü mıñdı jığadı.
Otuzunda orda buzalmağan, kırkında kılış şabalmaydı.
Akıl ayañdaydı, aşuv arındaydı.
İyman akılga toktaydı, jıygan katınga toktaydı.
Agayındın asarı bolsada, bezeri bolmaydı.
Jat elde soltan bolganşa, özü elingde ultan bol.
Kisidegi n?rseniñ kilti aspanda, askımga keldi bir toskañga.
Aş kisi urusgak, avıruv kisi tırısgak.
Ayrılgan tozadı, kosulgan ozadı.
Ayrılar tamır, eldiñ artgı kasın suraydı.
Baska tüse baska akjıl, kul katesiz bolmaydı.
Koşkar bolatın kozunuñ, tumsuktarına jün kerek, biy bolatın jiğittiñ minezderi keñ kerek.
Temir tokmak kattı bolsa, kiygiz kazıp jer keñeydi.
Dav izdeğen jiğitten, iyt artık.
D?vlet aldı birlik, teñin tavıp, tegin ber.
Közden ketse, köñülden unutuladı.
Uyku jandın tınışı, söz kulaktın kuruşu.
Zaman Sagan uymas, sen zamanga uyu.
Andısgan avul, eseptesgen dost bolmaydı.
Keng bolsañ, kem bolmaysıñ.
Kisiden kisiniñ nesi artık, birazırak esi artık.
Kalıp koygan jok, bardan, koldagı kamşı bes artık.
Jerden altın tapasñız, aldın avelin sayıp al, jaksı körgen dostuñ atın alma tayın al.
Avlan, avlan juyruk bar, eline Karay jügüredi.
At koşaksız jügürmeydi.
Kattı jerge kak turadı, kayrat jerge mal turadı.
Körpeñdi boyuñga Karay jamıl.
Jaman atga jal bitse moynuna torsuk baylatbaz, akılsızga mal bitse, jakınına körşü kondurmaz
Kolda barda altınnıñ kadiri jok.
Sabırdın tübü, sarı altın
Şıgatın malga, iyesi basşı boladı.
Özü toymagandın sarkıtın işbe.
Konusu kerek kılsa, iyesi öpkelemeydi.
Paydanı basıña et, basıñdan assa dostuña et.
Jarlımın degenge karızıñ koymaydı, jangızmın degenge ajal koymaydı.
Bardan tamadı, baldan juğadı.
Berseñ alasıñ, ekseñ orasıñ.
Jaksımen joldas bolsañ eresiñ muratga, jamanmen erseñ kalarsıñ üyatga.
Asıñ barda, berip jürüp el tanı, atıñ barda şabıp jürüp cer tanı.
Ayrılgandın kemi jok, kaytıp üyrep tapgansoñ, aşılgandıñ ayıbı jok, özü körüp japkansoñ.
Azañga ALLAH bar, son temirge balga bar.
Akılı jok jamandı, aldap al.
Arzan maldıñ jiliği tatımaydı, ne alsañda tañdap al.
Ümit tavdı kesedi, talap etgen muratına jetedi.
Oynaktagan bota ot basadı.
Kulak estigendi, köz köredi.
Eki tav kosulmaydı, eki el kosuladı.
Jaman katın algandıñ javı üyünde, çeşen katın algandıñ davı üyünde.
?reket bolmay, bereket bolmaydı.
Agaştan agaş m?yve aladı, adamdan adam t?lim aladı.
Erdi Allah, etikti nal saktaydı.
Tavday talapdan, parmaktay bakıt artık.
Avzın bakgan biy boladı, malın bakgan bay boladı.
Jas vakıtta beynet ber, k?rteygende d?vlet ber.
Atadan bala tuvmas ba ? Ata jolun kuvmas ba ?
Ukbaganga aytgan söz, biyine benzer jar tasga.
Bayağı jar tas bir jar tas, kan eter tipti baykamas.
Jomart joktuğun bildirmeydi, jüyrük toktuğun bildirmeydi.
Teñ össeñ Tañiriñ süysün, kem körseñ, kefeniñ küysün.
Asmañga eseñ bolsañ asılasıñ, b?ygege b?sen bolsañ kosulasıñ.
Aş atasın tanımaydı.
Jügürgen jetbeydi, buyurgan kepteydi.
Baksañ barlısıñ, jatsañ jarlısıñ.
Şöp şıkgan jerine jağadı,
Tübü birge tütbeydi, tuvusu birge ketpeydi.
Moldamen joldas bolsañ, namazıñ kaza bolmas, urumen joldas bolsañ kazanıñ taza bolmas.
Karlangan karap kalmaydı, mi?met bolmay, ra?at bolmaydı.
Asıkbağan arbamen koyañga jetedi.
Şerli ölmeydi, boruşlu öledi.
Özüñdü özüñ jaksı degenmen, jaksı bolmaysıñ, seni birev jaksı dese, jaksı bolasıñ.
El süyegin, er saktaydı, mal süyegin jal saktaydı.
Jamandı jaksı dese maktanadı, jaksını, jaksı dese saktanadı.
Ustadan hat, molladan ?at kaladı.
Şarvanıñ tübü geniş, savdagördüñ tübü boruş.
Kus üy?dan ne körse sonu aladı, Jaksıdan ş?r?pet, jamandan k?s?pet.
Eldi ösekşi büldüredi, koydu şartık büldüredi.
Elin bilmegen ?lek boladı, kuysuz kölük jügürmes.
Avzı kıysık bolsa da baydın ulu söylesin.
Bar maktansa tabılar, jok maktansa şabılar.
Adamda bolmak altı şart akıl, sabır hem sakta n?fsi uyat. arı bar.
Erte turgan jigittiñ imanımen ırısı biter, erte turgan katınnıñ jıyganımen jumusu biter.
Özü jıgılgan ökünbes.
Ağatın kan, tamırda turmas.
Korkaktı, köp kuvsa, batır bolat.
Ağaş jasda iyiler.
Köp korkutadı, tereñ batıradı.
Köre köre kösem boladı, söyley söyley çeşen boladı.
Alla?dan korkbagandan kork.
Kemedeginiñ tilegi bir.
Bilmegendi keşbeseñ, bilgeniñ kaysı.
Ündemegen üydey paleden kutuladı.
Jatkañga jan colamas, jürgenge jok tabılar.
Özüñdü özüñ sıylasañ, jat janıñdan töñüledi.
Tarta deseñ tay kaladı, koyga deseñ koy kaladı, adasgan kazdı jıyılgan karga ceydi.
Dugası jok avızga sıldıragan söz bitedi, oylamağan adamga badıraygan köz bitedi.
Tamırdan tüye sura, korgandan biye beredi.
Jartıktı kün jav kelmes, jasavdı kün dost kelmes.
Konak keler ansızdan, kutılmas p?kir, balsızdan.
Berivge biye bolmas, artganga tüye bolmas.
Kisi malın köp körgen, özü malın iye bolmas.
Köp jasagan bilmeydi, köp jürgen biledi.
Kayrattı elden iyman kaşıp kutumlaydı.
İyt toygan jerine, er tuvgan jerine otan deydi.
Ul tuvganga kün tuvar.
Tek jürseñ, tok jüresiñ.
Erti avızga bölüktü bas sıyadı.
Jibekti tutalmagan jün kıladı, katındı basına kün kıladı.
Elge birlik jabatın bir katından tuvadı, arasın eldin aşatın ?r katından tuvadı.
Kalavı kelse kar janadı.
Kezegen ayak bok basadı.
Bolmaytın isge, kattı bol.
Jogargını körüp, pikir et, tömeñini körüp şükür et.
Tavdan tas kulasa, etekteğin ala ketedi.
Bermesede bay jaksı, jemesede may jaksı.
Bay balası attan jıgılmay cer tanımaydı.
Avzı küygen, sorpanı ürdep işedi.
Jarlı bolsañ, ardı bolma.
Barlık ne degizbeydi, joktuk ne ceğizbeydi.
Bardıñ isi fermanmen, joktun isi dermanmen.
As kadırin bilmeseñ, aşarşılık köresin, attın kadırin bilmeseñ, jayavşılık köresiñ.
Bergen, algandıñ kilti.
Almaktın salmagı bar.
Tising barda tas ş?yn?.
K?ring kayda bolsa, katıñ sonda.
Batırdı berekeldi öltüredi.
Kisige berseñ asıñdı, sıylar seniñ basıñdı, iytge berseñ asıngdı, talap alar basıñdı.
Çabañdan cermes tuvadı, sarañdan bermes tuvadı.
Uzunmenen kısganı teñgeskende köremiz, kimdiñ çeşen ekenin keñesgende köremiz.

 
Bookmark and Share